اسوه پذيرى از چشم انداز قرآنى پروردگار جهانيان و نازل فرماى قرآن جاويدان در آخرين نامه انسان سازى خود براى بشر، شيوه هاى مختلفى براى تربيت و تزكيت انسان ارائه مى فرمايد؛ روش هايى كه هر كدام تأثيرى خاص بر روح و روان و منش رفتارى انسان مى گذارد؛ روش هايى چون بشارت به نعمت هاى جاويدان، بيم دِهى از عذاب هميشگى، بيان سرگذشت گذشتگان، داستان پيامبران، استفاده از تمثيل، بهره گيرى از قَسَم و سوگند و ... . يكى از مؤثرترين و كارآمدترين شيوه هاى تربيتى كه در قرآن به كرّات مورد توجه قرار گرفته است، ارائه الگوهاى شايسته، به طور مستقيم يا غير مستقيم مى باشد. بارى، تعيين الگوهاى صحيح و تأكيد بر پيروى از ايشان و نيز رسوا كردن الگوهاى ناصحيح و در هم كوبيدن بت هاى فكرى و فرهنگى، از مهم ترين روش هاى تربيتى قرآن كريم است: 1. معرفى اسوه حسنه قرآن، پيامبر گرامى اسلام (صلى الله عليه وآله) را الگوى شايسته و اسوه حسنه مؤمنان راستين معرفى مى فرمايد: لَقَد كَانَ لَكُمْ فِى رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَنْ كَانَ يَرْجُوا اللَّهَ وَ الْيَوْمَ الْأَخِرَ وَ ذَكَرَ اللَّهَ كَثِيرً؛(9) در پيامبرِ خدا براى شم؛ براى كسانى كه به خداى متعال و روز بازپسين اميدوارند و خداى را بسيار ياد مى كنند، الگويى نيكو وجود دارد. آنچه در اين آيه شريف و نورانى قابل توجه است، جمله لِمَنْ كَانَ يَرْجُوا اللَّهَ وَ الْيَوْمَ الْأ

عوامل تأثيرگذار بر شخصيت اسوه ها در عرصه اسوه پذيرى، عوامل اساسى تأثيرگذار بر شخصيت اسوه ها امرى تعيين كننده و بسيار مهم به شمار مى آيد. اگر شخصيت اسوه را بيش از هر چيز تابع عواملى چون وراثت، محيط جنينى، محيط جغرافيايى و محيط اجتماعى او بدانيم، اساساً جايگاهى براى اسوه پذيرى باقى نخواهد ماند؛ چرا كه شكل گيرى شخصيت اسوه را از رهگذر عوامل جبرى، چون جبر وراثت، جبر محيط، جبر غريزه، جبر سن و ... دانسته ايم. اما اگر در عين اعتقاد به تأثير عواملى چون ارث، محيط، سن و ... مؤثرترين عامل در پى ريزى و تكامل شخصيت را اراده و اختيار آزاد بدانيم، اسوه پذيرى جايگاه ممتاز و ويژه اى مى يابد و هر اسوه اى، هرچند كه در مكان ها و زمان هاى دور زيسته باشد، قابل اقتدا و تأسّى خواهد گشت. از اين روى در اين فصل ابتدا به مجموعه عوامل تأثيرگذار بر شخصيت هاى انسانى، اشارتى مى كنيم و آن گاه پس از تعيين ميزان تأثيرگذارى هر يك از اين عوامل به بررسى عوامل شكل دهى شخصيت حضرت فاطمه زهرا (عليها السلام) و شيوه هاى اسوه پذيرى از ايشان مى پردازيم. روان شناسان با وجود اختلاف هاى عميق و فراوان، جملگى بر اين مسأله اتفاق نظر دارند كه در شكل گيرى و تحول شخصيت آدمى دو عامل «وراثت» و «محيط» به عنوان عامل اصلى دخالت و تأثير دارند. ايشان بعضاً دو عامل «گذشت زمان = سن» و «وجدان اخلاقى» را نيز مى افزايند. 1. وراثت تأثير و اهميت وراث

اینجانب جعفرکارگزار
کارشناسی ارشدعلوم قرآن وحدیث با14سال سابقه دبیری
پست الکترونیکی: [email protected]
منتظرنظرات وپیشنهادات شماعزیزان هستم .

فرهنگ نامگذارى در اسلام جايگاه نامگذارى در قرآن قرآن، كه اعجاز پيامبر خاتم صلى اللَّه عليه و آله و سلم است مهمترين منبع دين مبين اسلام مى باشد، لذا بررسى اهميت نامگذارى در قرآن به عنوان اولين گام اين پژوهش قرار گرفته است. خداوند يك سرى از امور را مورد عنايت قرار داده و از آنها به عنوان «سنتهاى الهى» نام مى برد. با تامل و تدبرى در قرآن درمى يابيم «نامگذارى» نيز يك «سنت الهى» است كه خداوند اين مقام والا را براى خود قرار داده است و اسامى اولياى خويش را، خود انتخاب مى نمايد. نامگذارى حضرت يحيى در قرآن حضرت زكريا در آن هنگام كه از نداشتن فرزند، سخت ناراحت و غمناك بود، به درگاه خدا روى آورد. «اذ نادى ربه نداء خفيا، آنگاه در خلوتگاه و آنجا كه صدايش را ديگرى نمى شنيد، پروردگارش را خواند». «قال رب انى وهن العظم منى، گفت: پروردگارا! استخوانهاى من كه ستون پيكر من و محكم ترين اعضاى تن من است سستى گرفته». «و اشتعل الراس شيبا، و شعله هاى پيرى، تمام موهاى سر مرا فرا گرفته است». سپس مى افزايد: «و لم اكن بدعائك رب شقيا، پروردگارا! من هرگز در دعاهائى كه كرده ام از درگاه تو محروم بازنگشته ام» سپس حاجات خود را چنين شرح مى دهد: «و انى خفت الموالى من ورائى و كانت امراتى عاقرا فهب لى من لدنك وليا، پروردگارا! من از بستگان بعد از خودم بيمناكم و همسرم نازاست، از نزد خودت ولى و جانشينى به من ببخش» «يرثنى و ي

ترجمه اجمالى اسامى و القاب فاطمه ى زهرا 1) انسيه (زنى كه خصلتهاى خوب انسانى در او متجلى است.) 2) بتول (زن پاك و دور از هرگونه آلودگى.) 3) تقيه (پاك و بى گناه.) 4) حبيبه (دوست و رفيق، دوست داشتنى.) 5) حره (زن آزاده، زنى كه اسير شهوات نيست.) 6) حوراء (فرشته، زنى كه خصلتهاى خوب فرشتگان را در خود به وجود مى آورد.) 7) حوريه (زن بهشتى، فرشته خصال.) 8) راضيه (زنى كه به مقدرات خداوند راضى باشد.) 9) راكعه (اهل ركوع و تواضع در برابر خداوند.) 10) رشيده (زن فهميده و صاحب خرد را گويند.) 11) رضيه (زنى كه به مقام رضا مى رسد.) 12) ريحانه (گل خوشبوى، لطيف و مهربان، تعبير لطيفى از موجود زن.) 13) زكيه (زن پاك و باتقوا، در حال رشد و ترقى.) 14) زهراء (درخشنده و تابان.) 15) زهره (درخشانى، نورانى.) 16) ساجده (زنى كه در پيشگاه خداوند سر بر سجده بسايد.) 17) سعيده (زن خوشبخت.) 18) سيده (سرور، خانم.) 19) شهيده (زنى كه در راه خدا جان را فدا نمايد.) 20) صابره (زن شكيبا و بردبار.) 21) صادقه (زن راستگو و درست كردار.) 22) صدوقه (زن راستگو باكردارى صحيح.) 23) صديقه (زنى كه در راستگويى شهره شود و در عمل نيز درست كردار باشد. ) 24) طاهره (زن پاك دامن و دور از رذايل.) 25) طيبه (پاك و پاكيزه.) 26) عارفه (زن با شناخت و درك كامل.) 27) عاليه (زن بلند همت و دور انديش.) 28) عديله (نظير و مانند. فاطمه ى زهرا عليها السلام را

مظلوميّت فاطمه از مسائل مهم و حزن انگيز زندگى فاطمه عليهاالسلام كه در عين حال نكته آموز و سازنده است مسأله مظلوميت فاطمه عليهاالسلام است. او مظلومه اى است فداكار، و شهيده اى است مظلوم. او و خاندانش از پدر و همسر عمرى براى مردم كار كردند و مردم را به سر و سامانى رساندند، از بدبختى نجاتشان دادند و امروز توسط همان مردم صدمه خوردند. مردم آن روزگار قبل از اسلام چه داشتند؟ و امروز از مدينت و اخلاق و حتى زندگى چه دارند؟ و آنچه بود از بركت چه كسى بود؟ جز از بركت اسلام و قرآن؟ و جز از راه پدر و همسرش؟ و امروز سرنوشت فاطمه عليهاالسلام به جائى رسيد كه از همين مردم كتك مى خورد و به بستر مى افتد. از نظر ما فاطمه عليهاالسلام از على عليه السلام هم مظلوم تر است. زيرا او مرد بيروت بود و با صحابه راستينى چون ابوذر و سلمان و عمار و مقداد و كميل هم سخن و آشنا. آنها در بسيارى از موارد به پا خاسته و از حق دفاع مى كردند. اما درباره فاطمه عليهاالسلام مسأله چنين نبود. او در جامعه كمتر ظاهر مى شد. عزادار بود. حامله بود. و كتك خوردن و به خاك افتادن او، آن هم در خانه خود مسأله دردناكى است بويژه كه او نسبت به غيرت على عليه السلام آگاه است و مى داند كه على عليه السلام از تماشاى آن صحنه چقدر زجر مى كشد. مصائب وارده فاطمه عليهاالسلام در عمر كوتاهش با مصائب بسيار مواجه شد، مصائبى بودند كه اگر بر كوه وا

سخنرانى حضرت زهرا در يك نگاه حضرت زهرا عليهاالسلام در احتجاجى كه با مخالفان خود در اين خطبه و سخنرانى دارد مى خواهد: 1- از اصل ولايت و وصايت دفاع كند و انحراف مسلمانان را از اين اصل مهم باز گويد. 2- انحراف مسلمانان را از كتاب خدا و احكام الهى و حقانيت خويش را در دعوى فدك و ارث آشكار سازد. پس از رحلت پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله امت اسلامى، هم از خليفه ى واقعى رسول خدا و هم از كتاب خدا فاصله گرفت. آرى فاصله ى از ولايت و رهبرى شايسته- كه به گفته ى پيامبر صلى الله عليه و آله شخص امير مؤمنان على عليه السلام بود- دور از كتاب خدا هم، در آن نهفته است؛ چرا كه اين دو در حقيقت يكى هستند و با هم هستند و از هم جدا نمى شوند به گونه اى كه جدايى از هر كدام موجب جدايى از ديگرى است. پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: قرآن و عترت از هم جدا نمى شوند تا در قيامت نزد من آيند «لن يفترقا حتى يردا على الحوض». [بحارالأنوار، ج 22، ص 311، ح 14.] به راستى دختر گرامى رسول خدا آن نوريه ى سماويه، انحراف مسلمانان را درست فهميده بود و بى جهت نبود كه آن بتول بى نظير هستى خويش را در اين راه فدا كرد و جان خويش را براى دفاع از رهبرى شايسته و اجراى احكام قرآن تقديم كرد . او به مصاف دشمن رفت و بى پروا حق را در مسجد فرياد كرد. كوثر پيامبر آن زمان كه ديد امامت و رهبرى، جايگاه ويژه ى خويش را از دست داده و نااهلان بر اين

مفاهيم كلى خطبه ى حضرت زهرا اين خطبه از درون مايه هاى اعتقادى، فرهنگى، سياسى و دينى تشيع است. كاوش جز به جزء آن و پژوهش واژه به واژه ى آن در خور نياز است. از اينرو فهرست واره اى كه نمودى از مطالب اساسى خطبه است در آغاز مى آوريم فصل اول 1- ستايش خداوند و سپاس بر نعمتهايش 2- بيان بيكرانگى نعمت هاى خداوند. 3- گواهى به توحيد. 4- درس هايى از توحيد: الف. واقعيت توحيد، رهايى از شرك. ب. فطرى بودن توحيد. ج. ديدن، وصف و تصور خدا ناممكن است. 5- آفرينش بديع موجودات. 6- جلوه هاى آفرينش. 7- طاعت و عبادت. 8- معصيت و نقمت. 9- گواهى به رسالت پيامبر. 10- مسائل مهم پيامبرشناسى. الف. برگزيدگى پيامبر پيش از رسالت. ب. نام گرفتن او پيش از خلقت. ج. بعثت پيامبر و حكمت خداوند. د. انگيزه هاى بعثت. ه. مردم در زمان بعثت. و . پيامدهاى درخشان بعثت پيامبر. ز. ارتحال انتخابى و اختيارى پيامبر. ح. موقعيت والاى پيامبر پس از مرگ. فصل دوم 11- خطاب به مردم. 12- موقعيت مسلمانان نخستين. 13- در وصف قرآن. 14- حكمت تشريع: الف: ايمان و بازتاب آن. ب: نماز و پيامدش. پ: زكات. ت: روزه. ث: حج. ج: عدل. چ: اطاعت از امامت. ح: جهاد. خ: شكيبايى. د: امر به معروف. ذ: نيكى به پدر و مادر. ر: صله ى رحم. ز: قصاص. س: وفاى به نذر. ش: پركردن پيمانه ها و سرشار كردن ترازوها. ص: نهى از شرابخوارى. ض: دورى از قذف (متهم سازى). ط: دورى از دزدى. ظ: تحر

درون مايه ى قرآنى خطابه ى حضرت زهرا حضرت زهرا عليهاالسلام خطبه ى خويش را با درون مايه ى گسترده اى از آيات قرآن تكوين بخشيده اند. بهره گيرى از آيات قرآن يا به گونه ى نقل است بدين سان كه تصريح مى كند خداى متعال فرموده است و يا به گونه ى اقتباس و تمليح. اقتباس بدين شيوه است كه آيه اى از قرآن در كلام درج گردد، ليكن يادآورى نشود كه اين آيه اى از آيات است تغيير اندك در آيه منافى با اقتباس نيست [ و تمليح به اين آيه اين است كه روند سخن به آيه اى از آيات اشارت كنند و آيه بدون آن را يادآور نشوند. نقل آيه، آوردن آيه با تصريح به قائل آن است. ما درون مايه هاى قرآنى را كه در اين خطبه به كار رفته است بر اساس اصطلاح اقتباس، تمليح و نقل دسته بندى مى كنيم [گفتنى است كه: در خطبه، نقل حديث و تلميح به مثل مشهور وجود دارد. نقل حديث «أما كان رسول الله صلى الله عليه و آله أبى يقول: المرء يحفظ فى ولده» اقتباس و تمليح به مثل «عجلان ذااهاله» و «تسرون حسوا فى ارتغاء» و «بعد اللتيا و التى»] مجموع اين آيات، پنجاه و سه آيه است و شايد با دقت بيشتر و با توجه به نقل هاى مختلف تعداد آيه ها بيشتر باشد. آياتى كه به شيوه ى اقتباس در خطبه به كار رفته است 1- «اتقوا الله حق تقاته و لا تموتن الا و أنتم مسلمون» آل عمران، 102. 2- «انما يخشى الله من عباده العلماء» فاطر، 28. 3- «لقد جاءكم رسول من أنفسكم عزيز عليه ما عنتم حريص

lesson 1 شایان : آقای چایچی،این پسر عموی یاپسردایی من سم هستش.اون به زبان های فرانسه،انگلیسی و کمی فارسی حرف می زند. معلم: اوه از دیدنت خوش حالم سم سم : من هم همچنین معلم: آیا تو اهل ایران هستی؟ سم : آره،من ایرانیول اصل هستم،ولی در فرانسه زندگی می کنم. معلم : به کلاس ما خوش آمدی.چقدر ایران رو دوست داری؟ سم : ایران خوب[بزرگ] هست.من عاشق ایران هستم.ایران کشوری زیبا است. lesson 2 معلم : بعدازظهر ها چی کار می کنی ریحانه؟ دانش آموز : خوب،من در روز های یکشنبه و سه شنبه بعدازظهر ها به باشگاه می روم. معلم : جمعه صبح چطور؟ دانش آموز : من در خانه می مانم و استراحت می کنم.چطور؟ معلم : تو می دونی،شیوا در درس انگلیسی خوب نیست.تو می تونی بهش کمک کنی؟ دانش آموز : اوه،حتما معلم : به نظر خوب می یاد.کی می تونی شروع کنی؟ دانش آموز : بعدازظهر این چهارشنبه. معلم : خوبه.ممنون.من الان بهش خبر می دم. lesson 3 الهام : اووو؟نقاشی تو خیلی خوبه. سارا : ممنون.تو می تونی نقاشی بکشی؟ الهام : نه،من تو نقاشی کردن خوب نیستم؟ولی می تونم عکس های خوبی بگیرم. سارا : واقعا؟می تونم عکس هاتو ببینم؟ الهام : چرا که نه؟این بعدازظهر به خونه ی ما بیا. سارا : اوه،من نمی تونم امروز بیام.بعدازظهر پنجشنبه چطور؟ الهام : قبوله.تو می تونی کتاب[دفتر]نقاشی رو هم بیاری. سارا : حتما. lesson 4 معلم : حالت خوبه؟ دانش آموز : نه،خوب نیستم.

اهميت صله رحم در اسلام اسلام نسبت به صله رحم و كمك و حمايت و محبت نسبت به خويشاوندان اهميت فوق العاده اى قائل شده است و قطع رحم و بريدن رابطه از خويشان و بستگان را شديدا نهى كرده است. اهميت صله رحم تا آنجا است كه پيامبر اسلام ص مى فرمايد: صلة الرحم تعمر الديار و تزيد فى الاعمار و ان كان اهلها غير اخيار: " پيوند با خويشاوندان شهرها را آباد مى سازد، و بر عمرها مى افزايد هر چند انجام دهندگان آن از نيكان هم نباشند" در سخنان امام صادق ع مى خوانيم: صل رحمك و لو بشربة من ماء و افضل ما يوصل به الرحم كف الاذى عنها: " پيوند خويشاوندى خويش را حتى با جرعه اى از آب محكم كن و بهترين راه براى خدمت به آنان اين است كه (لا اقل) از تو آزار و مزاحمتى نبينند"! زشتى و گناه قطع رحم به حدى است كه امام سجاد ع به فرزند خود نصيحت مى كند كه از مصاحبت با پنج طايفه بپرهيزد، يكى از آن پنج گروه كسانى هستند كه قطع رحم كرده اند: " ... و اياك و مصاحبة القاطع لرحمه فانى وجدته ملعونا فى كتاب اللَّه "" بپرهيز از معاشرت با كسى كه قطع رحم كرده كه قرآن او را ملعون و دور از رحمت خدا شمرده است" «1». در سوره محمد ص آيه 22 مى فرمايد: فَهَلْ عَسَيْتُمْ إِنْ تَوَلَّيْتُمْ أَنْ تُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ وَ تُقَطِّعُوا أَرْحامَكُمْ أُولئِكَ الَّذِينَ لَعَنَهُمُ اللَّهُ :" ... شما كه در زمين فساد مى كنيد و قطع رحم مى نمائيد مشمو

سبك زندگي قرآني بر اساس آيات و روايات سبكي است كه ما را به حيات طيب برساند. از اين رو زندگي به دوبخش كمي و كيفي تقسيم شد. مقام معظم رهبري در جمع جوانان در موضوع آسيب شناسي سبك زندگي در حرم مطهر رضوي فرموند : فرهنگ زندگي متاثر از تفسير ما از زندگي است و اين كه هدفي را براي زندگي تعريف نماييم و اينكه ما هر هدفي را كه تعريف نماييم سبك خاصي را به همراه مي آورد.بدون اعتقاد جدي و تلاش هيج هدفي محقق نمي شود. از اين رو ما بايد اعتقاد صحيحي داشته باشيم تا نگاهمان به زندگي درست بشود تا هدفي را براي زندگي تعريف نماييم تا سبك زندگي مان را بر مبناي آن هدف تعريف نماييم. زندگي كمي: بر اين اساس ما يك زندگي قبل از خواب مرگ داريم و يك زندگي بعد از مرگ داريم و ما در قيامت برمي خيزيم و برزخ از حافظه ما پاك مي شود و به زندگي ادامه مي دهيم. از منظر كمي اصل زندگي بعد از مرگ در قيامت تا ابديت است. زندگي كيفي: بر اين اساس قرآن دو حيات و زندگي را تعريف مي نمايد. زندگي فيزيكي و زندگي طيب، كه زندگي دنيا براي رسيدن به حيات طيب است.براي رسيدن به حيات طيب قرآن دو معيار را مطرح مي نمايد. در صورتيكه اهل ايمان وعمل صالح باشيم بر اساس آيه ٩٧ سوره نحل مي توانيم سبك زندگي قرآني و حيات طيب داشته باشيم. هدف ما در زندگي رسيدن به حيات طيب است آنچه كه خداوند كريم در آيه ٢٤ سوره انفال ما را بدان دعوت مي نمايد. پس زندگي ما ب

پرداخت قصص قرآن و ائمه اطهار موضوع ما پرداخت صحنه ها، چهره ها و حركات معصومين بود. ما حق نداريم از پيش خودمان حتي يك كلمه ، حركت يا ... به فرمايشات و حركات مصومين و قرآن كم يا زياد بنماييم. بلكه مي توان با پراخت صحنه هاي اطراف اين قصص را كمي مفصل تر ارائه نمود.هم چنين ميتوان با بهرمندي از كلمات عامي كه به توصيف حالت خاص نپردازد نيز به شرح مطالب پرداخت. دو راه براي پرداخت قصص قرآني وجود دارد: ١. مطالعه ودقت در تفاسير قرآن ٢. مطالعه تاريخ ، بررسي موقعيت جغرافيايي و جغرافياي تاريخي. نكته : در قرآن كريم تمام قصص حتي قصه شيطان سخن پروردگارست از اين رو ما اجازه هيچ نوع دخل و تصرفي را نداريم.قصص قرآني وجه امانت دارند. جمع بندي براي پرداخت قصص قرآن و ائمه اطهار راهكارهاي زير وجود دارد: ١. توصيف معصوم از زبان معصوم ديگر ٢. توصيف صحنه ها، حركت ها و قيافه هاي اطراف ٣. توصيف با كلمات عام آيه ١٣ سوره لقمان إِن الشِّرْك لَظُلْمٌ عَظِيم وَإِذْ قَالَ لُقْمَانُ لِابْنِهِ وَهُوَ يَعِظُهُ يَا بُنَيَّ لَا تُشْرِكْ بِاللَّهِ و (ياد كن( وقتي كه لقمان در مقام پند و موعظه به فرزندش گفت: اي پسر عزيزم، هرگز شرك به خدا نياور كه شرك بسيار ظلم بزرگي است. بحث اول- نكات صرف و نحو فعل قَال ، ريشه قول، ماضي است واجوف واوي است. فعل يَعِظُه ، ريشه وعظ است چون بر وزن يفعل آمده است و آن طبق قاعده اعلال به حذف ميشود. ص